01.11.07

Van Brekebeen tot Baanbreker: Samenwerken is essentieel

Het Wajongprobleem is alleen op te lossen als scholen, werkgevers en werknemers meer en beter samenwerken. Daar waren de deelnemers op de bijeenkomst ‘ Van Brekebeen naar Baanbreker’ het over eens. Annette Dümig, UWV: “We moeten het samen doen. Het is te simpel om dit maatschappelijke vraagstuk af te doen met regels. We moeten jongeren empoweren.“

Ruim 150 betrokkenen uit onderwijs, zorg en re-integratie en jonggehandicapten zelf gingen met elkaar in debat. De bijeenkomst startte met de twee recent verschenen rapporten over de Wajong en het kabinetstandpunt daarop. Alexander Rinnooy Kan presenteerde het SER-advies ‘ Meedoen zonder beperkingen’. Kete Kervezee presenteerde het IWI-onderzoek ‘ Wajong en Werk’. Minister Donner sprak namens het kabinet.

Ingewikkelde regels

Het goede nieuws: veel Wajongers willen graag werken en veel werkgevers willen met hen in zee. Kete Kervezee: “De betrokkenheid is groot. Niemand wil dat deze jongeren vast blijven zitten in een uitkering. Toch gebeurt het.”

Waar het mis gaat: de vele regels en instanties waar jonggehandicapten, onderwijsinstellingen en werkgevers mee te maken krijgen. Tichelaar, UWV:”Laten we over onze eigen organisatiegrenzen heen kijken. Het bgint bij ons hier, in deze zaal. We moeten het samen doen.”

Jonggehandicapten vroeg orienteren op werk

Scholen moeten jongegehandicapten arbeidsgericht onderwijs bieden. Minister Donner: “Het kabinet gaat scholen in 2011 verplichten regionaal samen te werken en jongeren passend onderwijs aan te bieden. Scholen moeten jongeren met een functiebeperking eerder oriënteren op arbeid. Invoering van regionale Wajongteams moet zorgen voor een betere overgang van school naar werk. Alle neuzen moeten dezelfde kant op wijzen.”

De praktijk nu is lastiger, zo bleek uit verhalen van aanwezige Wajongers. Jongeren moeten veel zelf uitzoeken en regelen. Handicap + studie: “Scholen kennen de problematiek vaak niet goed en weten niet welke middelen er beschikbaar zijn.” Er moet dus meer kennis gedeeld worden. Tussen de scholen onderling en met het UWV.

Gat tussen school en werk

De overgang van school naar werk vallen veel jongeren met een functiebeperking in een gat. Voor hen is het vinden van een stageplek moeilijk. En vaak betekent geen stage geen baan. Het UWV zet daarom speciale arbeidsdeskundigen voor jonggehandicapten in. Zij gaan met school, leerling en leerplichtambtenaar om tafel en proberen een oplossing te vinden. Annette Dümig: “De relatie tussen arbeid en school moet sterker. Mensen scholen zichzelf niet voor niets. Iedereen wil die scholing in de praktijk brengen.”

Werken moet lonen

Worden jongeren wel genoeg geprikkeld om te gaan werken? Jongeren die wel een baan vinden, worden gekort op hun uitkering. Bij een meldlijn van CNV Jongeren vertelden veel Wajongeren dat zij erop achteruit gingen als ze gingen werken. Annette Dümig: ”We hebben nu een paar situtaties gezien van Wajongers op het grensvlak van werk en uitkering. Zij worden ingesloten door de uitkering. Dat moeten we met z’n allen toch niet willen? In het huidige model staat de uitkering voorop, met veel gedoe met verrekenen als je gaat loon verdienen.We moeten openstaan voor het model waarbij voorop staat wat je kunt verdienen.”

Tegelijkertijd is werk meer dan alleen loon. Het gaat ook om gewoon meedoen met iedereen. Veel Wajongers willen maar al te graag werken. En als zij eenmaal aan de slag zijn, zijn het erg gemotiveerde werknemers. Een werkgever vertelde: “Ik heb sinds een jaar een Wajonger in dienst. Dat gaat zo goed dat ik op zoek ben naar een tweede Wajonger.”

Goede begeleiding werkgevers

Werkgevers moeten meer Wajongers in dienst nemen. Maar ook zij weten vaak niet waar ze terecht kunnen. Marielle Rompa:” Werkgevers moeten nu vaak een hele zoektocht starten. Maar zij willen gewoon snel weten welke mensen er beschikbaar zijn.” En goed begeleid worden. Rompa:” Als je zo’n jongere aanneemt wil je dat ook extra goed doen. Je wilt geen fouten maken.”.

Twee aanwezige werkgevers: “Ook wij werkgevers hebben begeleiding nodig. Ik heb twee Wajongers in dienst. Dat gaat hartstikke goed, maar ze hebben wel meer uitleg nodig. Normaal hou je de eerste week rekening met een nieuwe collega. In week twee moet je gewoon je werk doen. Dat moet je dus uitleggen aan de rest van je personeel.“
"Mijn Wajonger blijkt een toptalent in de bediening te zijn. Maar het blijft iemand met een functiebeperking. Dus het gaat heel goed, maar niet op alle vlakken. Daarom is de feedback en begeleiding van de jobcoach ook heel fijn.” Annelies Leek riep het UWV op om de regels voor de jobcoach te versoepelen. Jobcoaches zouden ook beschikbaar moeten zijn voor jongeren in het MBO en hoger onderwijs, die een stage zoeken.

Creër werkplekken

Zowel Minister Donner, Alexander Rinnooy Kan en Hans Kamps riepen de werkgevers dan ook op: Creër meer werkplekken en meer stageplekken. Hans Kamps: “Laten we zorgen voor 40% participatie onder Wajongeren. Dat zijn 20.000 extra banen. Laten we niet wachten tot het ontslagrecht geregeld is.”