13.01.09

Open Universiteit ideaal bij beperkingen

Wat wil je worden? Dat kan een pijnlijke vraag zijn als je een chronische ziekte of functiebeperking hebt. Maar de Open Universiteit (OU) biedt mooie kansen.

Lekker leren

De enige toelatingseis van de Open Universiteit is dat je achttien jaar of ouder bent. Je kunt een pakket op maat kiezen, gebaseerd op wat jij aankunt. Bovendien biedt de OU speciale ondersteuning. Zo wordt studiemateriaal ingesproken en gedigitaliseerd voor mensen die door een visuele beperking of hersenletsel niet gemakkelijk lezen. Ben je minder mobiel door een chronische ziekte of handicap dan kunnen tentamens thuis worden afgenomen. Ook zijn aangepaste toetsenborden beschikbaar en software voor spraakherkenning. Iedere student aan deze universiteit studeert vanuit huis. Je maakt zelf een planning en stelt eigen doelen. Contact met docenten en medestudenten gaat via e-mail of telefoon. Ook kun je docenten en medestudenten zien en spreken in een van de door het hele land verspreid liggende studiecentra. Die vrijheid is ideaal, vindt Jeanet de Bruijn. ‘Je moet wel discipline hebben, maar dat is voor mij geen probleem. Ik wil dit zo graag en ik kan bij de OU alles in mijn eigen tijd en tempo doen.’ Jeanet is 47 jaar. Door een afwijking aan haar oogzenuw is ze slechtziend. Ze heeft pedagogische academie gedaan en is ook verpleegkundige geweest. Via de OU studeert ze nu psychologie. Ze kan zonder problemen lezen, want alle teksten van boeken en tentamens worden voor haar uitvergroot. De tijdstippen van haar tentamens plant ze in overleg met de OU; per module of vak heeft ze veertien maanden de tijd. ‘Pas als ik wil, begin ik aan de volgende. Ik ben wel lang aan het studeren, al bijna zeven jaar. Maar ik heb er altijd naast kunnen werken en ook andere dingen kunnen doen.’ Na haar studie wil Jeanet eventueel aan de slag als organisatie- of arbeidspsycholoog. ‘Maar dat was niet mijn eerste doel. Ik houd van verder kijken, veranderen. Leren hoort voor mij bij het leven.’

Zonde

Jeanets opmerking sluit aan bij het motto van de Open Universiteit: een leven lang leren. Volgens Ignace Laval, medewerker Onderwijsservicecentrum van de OU, vergroot je door studie je kans op werk, verruim je je wereld en leer je je krachten in te zetten. ‘Als je leert, blijf je niet zitten in je zwakte, in dat ene wat je niet kunt, zoals niet lopen of slecht zien. Je benut wat je wel kunt.’ Het is, zegt hij, zonde van het menselijk kapitaal als niet iedereen de kans krijgt om te studeren. ‘We zouden het veel meer kunnen benutten. Leren is zo goed voor je zelfbeeld. En als je solliciteert, kun je ook laten zien dat je niet hebt stilgezeten.’ Voordeel van de Open Universiteit is dat je vooropleiding geen rol speelt. Ignace: ‘Waarom zou je met een mavo-diploma niet kunnen studeren? Het gaat ook om je motivatie, je inzet.’ Janneke van Loo (44) is daar een goed voorbeeld van. Ze heeft een opleiding op mavo-3-niveau en dacht vroeger dat ze niet verder zou komen. ‘Maar bij de Open Universiteit heb ik ontdekt dat ik kan leren. Ik wilde het ook graag.’

Ze had al een tijd geen werk toen ze van de OU hoorde. ‘Ik deed ergens anders een opleiding in bedrijfsadministratie, maar zakte steeds voor statistiek. Toen heb ik aan de Open Universiteit de module statistiek gevolgd, als een soort onderbouwing. Ik vond het zo leuk dat ik uiteindelijk economie ben gaan studeren.’

Jeanet de Bruijn: ‘Ik houd van verder kijken, veranderen. Leren hoort voor mij bij het leven’

Aanvankelijk leek het erop dat Janneke nooit zou afstuderen, want tijdens haar studie kreeg ze een hersenbloeding. ‘De Open Universiteit is mij toen met allerlei aanpassingen tegemoet gekomen, zodat ik niet hoefde te stoppen.’ Omdat ze vaak te moe was, kon ze alle tentamens op aangepaste tijden doen. De managementgame, een drie dagen durend verplicht examenonderdeel, mocht ze in vervangende vorm doen. In 2006 studeerde ze af.

Halfuur per dag

Inmiddels heeft Janneke een administratieve functie bij de provincie Zeeland, mede dankzij haar economiestudie. En ze studeert weer verder, nu psychologie. ‘Ik kan niet meer zonder. Het geeft structuur aan mijn dag, al doe ik het maar een halfuur. Het is ook fijn om te weten dat ik dit kan.’ Naast de persoonlijke aanpassingen, heeft ze er baat bij dat medestudenten uittreksels van boeken op internet zetten. ‘Daardoor kan ik ook in bed, zonder zware boeken, geprinte stukken leren. Ik ben hier zo blij mee. Wie weet, ga ik ooit nog eens onderzoek doen naar hersenletsel, als ik ben afgestudeerd.’

Anders dan de Volksuniversiteit is de Open Universiteit (OU) een erkend instituut voor hoger (afstands-)onderwijs. Je kunt aan zeven faculteiten een bachelor- of masteropleiding doen, maar ook losse modules volgen voor specifiek werk. Door modules te stapelen, kun je toewerken naar een complete academische opleiding. Dat gebeurt door zelfstudie – vanuit huis – in een ‘elektronische leeromgeving’. Het studiemateriaal bestaat uit boeken, aangevuld met materiaal via internet. Elke cursus werkt met elektronische werkboeken, opdrachten en discussieforums. Ook wordt gebruikgemaakt van audio, video en specifieke computerprogramma’s. Je kunt jezelf tussentijds op verschillende manieren toetsen.

De Open Universiteit Nederland heeft een kortingsregeling (KCOU) die afhankelijk van het inkomen tot een reductie van het cursusgeld kan leiden tot 50-80%.
De studiekosten zijn aftrekbaar via de aangifte inkomstenbelasting of via de werkgever.

Bron: Langsdelevenslijn