18.03.09

Donner moet gehandicapten kansen geven

Het wil er maar niet in dat mensen met handicaps gewoon en op niveau kunnen werken, als ze daar de kans toe krijgen.

Zo blijkt uit het wetsvoorstel voor een nieuwe regeling van de Wajong – de uitkering voor jonggehandicapten – dat deze week in de Tweede Kamer wordt besproken. Dat vindt Yvette den Brok in het Eindhovens Dagblad. Yvette is onderzoekster en publiciste. Ze schrijft onder meer voor AanZet, het blad wat Ango-leden gratis in de bus krijgen.

Het wetsartikel van minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet leiden tot een stop van het aantal mensen dat gebruikmaakt van de Wajong, maar dat doet het absoluut niet. Maar wie volgens Den Brok met een nuchtere blik naar de problematiek van mensen met een Wajong-uitkering kijkt, ziet zo dat zij niet of moeilijk aan een baan komen, omdat vaak wordt gedacht dat iemand met een handicap niet kan werken.
"Toen ik vorig jaar voor een onderzoek een aantal jonggehandicapten interviewde viel me op dat veel van hen best betaald wilden werken, maar dat ze op aanraden van de uitkeringsinstantie UWV toch maar vrijwilligerswerk deden. Het UWV had hen aangepraat dat zij toch niet fulltime zouden kunnen werken en dus nooit meer zouden verdienen dan hun uitkering. Een rare situatie want het UWV zou hen juist moeten stimuleren om wel te gaan werken."
Toen Yvette verder vroeg bleek dat zij prima presteerden in hun vrijwilligerswerk. "Waarom ook niet? Waarom zou iemand met een niet al te zware verstandelijke handicap geen volwaardige schilder kunnen zijn, prima administratief werk kunnen doen of fulltime in een magazijn kunnen werken tegen het salaris dat daar normaliter voor staat? En voor iemand die lichamelijk gehandicapt is moet werken in deze tijd al helemaal geen probleem zijn. Er is immers ontzettend veel werk waar je je lichaam amper voor nodig hebt."

Stimulans

Om aan de slag te komen heeft iemand met een handicap – net als ieder ander – mensen nodig die hem stimuleren en werkgevers die in hem geloven. De belangrijkste stimulans om te gaan werken krijgen mensen doorgaans in hun schoolcarrière. "En dan bedoel ik niet een reïntegratiecursus na je achttiende, want dan ben je te laat om eruit te halen wat erin zit." Stelt de schrijfster.  "Als het goed is wordt een kind vanaf groep 1 van de basisschool al gestimuleerd om te kijken wat het leuk vindt en wat het goed kan. Langzamerhand wordt er dan toegewerkt naar een beroepskeuze en een opleiding die daarbij past. Kinderen met handicaps zitten vaak op scholen voor speciaal onderwijs en die zijn over het algemeen helemaal niet gericht op een toekomst met betaald werk. In het voorstel van Donner is daar vreemd genoeg geen aandacht voor."

Rare gedachte

Donner heeft er volgens haar ook niet aan gedacht om werkgevers te stimuleren om in werknemers met een handicap te gaan geloven. "En ik waag het te betwijfelen of hij zelf wel gelooft dat iemand met een handicap kan werken." In het wetsvoorstel wordt gesproken van mensen die vanwege hun handicap 20 procent van het minimumloon kunnen verdienen, van mensen die iets meer dan 20 procent van het minimumloon kunnen verdienen en van mensen die helemaal niet kunnen werken. Er wordt ook gesproken van mensen die wel fulltime kunnen werken maar door hun handicap minder presteren dan hun niet-gehandicapte collega's. En de kern van het wetsvoorstel is dat werkgevers jongeren tot 27 jaar die minder presteren dan andere werknemers ook minder hoeven te betalen. Hun inkomen wordt dan vanuit de Wajong aangevuld tot hooguit het minimumloon. Oók als ze hooggeschoold werk doen. Donner denkt dat deze regel jongeren met een handicap motiveert om geen Wajong aan te vragen en gewoon werk te gaan zoeken.

Onzeker

"Maar dit werkt natuurlijk nooit."Geeft Den Brok aan.  "De jongeren die ik sprak waren zelf al veel te onzeker over hun kwaliteiten en zouden het nooit aandurven om afstand te doen van de Wajong. En werkgevers krijgen alleen nog maar een slechter beeld van hen als ze in de nieuwe Wajong lezen dat mensen met handicaps weinig uren kunnen maken en minder presteren. Als Donner onwelwillende werkgevers geen sancties wil opleggen, laat hij hen dan in ieder geval een reëel beeld van mensen met handicaps voorspiegelen. Maar waarschijnlijk moet Donner dan eerst eens zelf een goed beeld krijgen van wat iemand met een handicap allemaal in petto heeft en wat nodig is om dat tot bloei te laten komen."

Bron: AanZet/ED