Trendanalyse verstandelijk gehandicapten

De ontwikkeling in de vraag naar verstandelijke gehandicaptenzorg is één van de pijlers waarop de huisvesting van cliënten wordt gebaseerd.

In opdracht van het ministerie van VWS heeft TNO de vraagontwikkeling in de verstandelijk gehandicaptenzorg tot 2020 onderzocht. TNO beschrijft een Hands-on scenario en een Continu scenario.

Het rapport beschrijft twee scenario's. Het zogenoemde Hands-on scenario, waarbij de voorgenomen maatregelen van het kabinet Rutte volledig worden doorgevoerd, en een Continu scenario, waarbij de ontwikkelingen van de afgelopen jaren zich voortzetten zonder beleidswijzigingen. Vanwege het ontbreken van harde cijfers worden over bijvoorbeeld de prevalentie van een verstandelijke beperking en het aantal clienten met een IQ tussen 70 en 85 aannames gedaan.

Hands-on scenario
In dit scenario zullen in 2020 ruim 33.000 mensen met verstandelijke beperkingen een beroep kunnen gaan doen op dagbesteding, vervoer of begeleiding via de gemeente. 76.000 mensen met verstandelijke beperkingen zullen niet meer wonen op kosten van de AWBZ, maar zullen hun eigen woonruimte bij de zorgaanbieder of elders gaan huren. Naar schatting kunnen 13.000 zwakbegaafden in 2020 geen beroep meer doen op langdurige zorg via de AWBZ. Gemeenten krijgen in 2020 ook te maken met de zorg voor ongeveer 5.400 jongeren met licht verstandelijke beperkingen die behandeld moeten worden en niet meer thuis kunnen wonen. Zorginstellingen zullen elk met (een deel van de) 420 gemeenten in Nederland moeten onderhandelen over het leveren van begeleiding en dagbesteding.

Continue Scenario
Bij ongewijzigd beleid zal de verwachte vraag in 2020 iets dalen ten opzichte van 2010 en uitkomen op ruim 135.000 mensen, van wie 76.000 vragen naar wonen of verblijf in de AWBZ. De gemiddelde leeftijd van de groep mensen met verstandelijke beperkingen stijgt. De prevalentie van mensen met verstandelijke beperkingen blijft waarschijnlijk gelijk. De effecten van de huidige ontwikkelingen (oudere moeders, meer erfelijkheidsvoorlichting en vroegdiagnostiek, meer allochtonen en een hogere levensverwachting van mensen met verstandelijke beperkingen) lijken elkaar op te heffen.

Vergrijzing en bijkomende beperkingen
Mensen met verstandelijke beperkingen hebben een groter risico dan mensen zonder verstandelijke beperkingen op bijkomende aandoeningen, zoals zintuiglijke, auditieve of motorische beperkingen. Met het ouder worden nemen de kans op en de ernst van de bijkomende beperkingen toe. Vanwege hun verstandelijke beperking zijn deze ouderen vaak niet in staat om de bijkomende beperkingen duidelijk te maken. Extra aandacht hiervoor van de zorgverlening en omgeving is noodzakelijk. De bijkomende beperkingen stellen (extra) eisen aan de huisvesting van mensen met verstandelijke beperkingen. Ook zullen aanbieders rekening moeten houden met de wens van de oudere cliënt om geen of andere vormen van dagbesteding te volgen.

Download het volledige rapport.

Bron: VGN